ماهیت و اهمیت نابرابری‌های اجتماعی-اقتصادی در بخش سلامت ایران


سلامت، ارزشمندترین دارایی مادی بشر است و ازاین‌رو بخش سلامت، یکی از بخشه‌ای محوری اقتصاد است. سلامتی افراد، ارتباط مستقیم با تأمین مالی بخش سلامت دارد. یکی از مباحث بسیار مهم در تأمین مالی این بخش، عدالت و نابرابری است. عدالت و نابرابری، همواره از مهم‌ترین چالش‌های علم اقتصاد بوده است، اما با توجه به‌خصوصیت‌های منحصر به فرد بخش سلامت، این موضوع، اهمیتی ویژه در این بخش پیدا می‌کند. برای سنجش عدالت و نابرابری در بخش سلامت روش‌های ویژه‌ای وجود دارد که در مطالعه حاضر، با به‌کارگیری برخی از مهم‌ترین آن‌ها، به بررسی وضعیت بخش سلامت ایران، با دو رویکرد مطالعه توصیفی و تحلیل کمی، پرداخته شده است. در مطالعه توصیفی، با استفاده از حساب‌های ملی سلامت، وضعیت هزینه‌کردها و تأمین مالی بخش سلامت بررسی شده است که در این راستا سهم اندک بخش سلامت از تولید ناخالص ملی (بین ۵-۶ درصد) و در عین حال سهم زیاد پرداخت مستقیم از جیب خانوارها (بین ۵۰ تا ۶۰ درصد) از مهم‌ترین دغدغه‌های این بخش بوده است. با استخراج منحنی‌های لورنز و شاخص‌های جینی و تایل برای بخش سلامت، و ارزیابی نتایج، مشخص گردید که نابرابری در بخش سلامت بیشتر از کل اقتصاد است. برای بررسی عدالت، از شاخص کاکوانی، استفاده شد. شاخص کاکوانی برای کل هزینه‌های سلامت، تصاعدی و برای پرداخت‌های بیمه‌ای تنازلی بوده است که نشان‌دهنده عدم کارایی بیمه‌ها است. در بخش تحلیل کمی، تأثیر موقعیت‌های اجتماعی-اقتصادی خانوارها بر احتمال مواجهه آن‌ها با هزینه‌های کمرشکن و فقرزای سلامتی بررسی شد. این احتمال، در صورت شاغل بودن سرپرست خانوارها، صاحب‌خانه بودن، وجود افراد باسواد بیشتر در خانواده و دهک‌های بالای درآمدی کمتر و در سکونت روستایی، افزایش بعد خانوار، افزایش تعداد افراد بالای ۶۰ سال در خانواده و سکونت در استان‌های توسعه‌یافته بیشتر می‌شود. عدم تأثیرگذاری پوشش بیمه‌ها بر احتمال مواجهه خانوارها با هزینه‌های کمرشکن سلامتی، حاکی از عدم کار آیی آن است. احتمال مواجهه خانوارها با هزینه‌های کمرشکن و فقرزا، از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۹ هر سال بیشتر شده است، ولی در سال ۱۳۹۰ این احتمال کاهش یافته که به احتمال زیاد، به دلیل تأثیر آنی و کوتاه‌مدت اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها بوده و بررسی اثرات میان‌مدت و بلندمدت اجرای این طرح، نیازمند مطالعات بیشتر در دوره‌های آتی است.

 

دریافت متن کامل پایان نامه

 

محمدزاده، یوسف. ۱۳۹۲. «ماهیت و اهمیت نابرابری‌های اجتماعی-اقتصادی در بخش سلامت ایران». استاد راهنما: علی‌محمد احمدی. استاد مشاور: حسین صادقی. استاد مشاور: علی حسن‌زاده . دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده مدیریت و اقتصاد. 

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

خانهسوالاتتماسارتباط با ما