مبانی نظری عدالت و برابری

مطالعه مروری نظریه های عدالت در رفاه اجتماعی

از پیدایش جامعه انسانی تا کنون عدالت همواره یکی از مهمترین ابژه های تفکر انسانی بوده است. از تشکیل نخستین اجتماعات انسانی تا کنون، پرسش از چیستی عدالت، خصوصاً عدالت اجتماعی، پرسشی اساسی بوده است که همواره ذهن بشر را به خود مشغول ساخته است. از این رو کمتر مکتب فکری را می&-توان سراغ گرفت که در باب عدالت و عدالت اجتماعی سخن نگفته و در خصوص وضعیت&-های عادلانه تجویزی نکرده باشد. این مهم در دوران مدرن که از یک سو انسان به واسطه جایگاه برجسته&-ای که تفکر اومانیستی مدرن برایش در نظر گرفته است، اهمیتی بنیادین پیدا کرده است ... مطالعه بیشتر

حقوق شهروندی و عدالت

حقوق شهروندی و عدالت کتابی نوشته عماد افروغ است که به موضوع حقوق شهروندی، عدالت در رعایت حقوق و مفهوم جامعه مدنی می‌پردازد. چیستی حقوق شهروندی، مؤلفه‌ها، ابعاد، ملزومات فلسفی و فلسفه اجتماعی آن و چالش‌های حقوق شهروندی در این کتاب با نیم‌نگاهی به حقوق شهروندی در ایران و تهدیدها و سیاست‌های مرتبط با آن بررسی شده‌اند. در بخشی از کتاب می‌خوانید: «تا سده هجدهم، جامعه مدنی کمابیش مترادف با دولت یا جامعه سیاسی بوده است. در آثار جان لاک، ژان ژاک روسو و امانوئل کانت، معنای فوق از جامعه مدنی کاملاً مشهود و غالب است. منظور لاک، روسو و ... مطالعه بیشتر

مالکیت، عدالت و رشد در تحول اندیشه‌های اقتصادی

وجود تضاد و تعارض بین نفع شخصی و نفع عمومی همچنین بین خودخواهی و نوع‌دوستی و نیز بین کارایی و برابری یا بین رشد اقتصادی و عدالت موضوعاتی هستند که ذهن بزرگ‌ترین متفکران تاریخ بشر را به خود مشغول کرده است و جستجوی راه‌حلی برای برطرف نمودن تعارض میان این مفاهیم و سازگار کردن و هماهنگ نمودن آن‌ها در مسیری که موجبات رشد و تعالی نظام‌های اجتماعی را فراهم سازد، همواره ازجمله دغدغه‌های اصلی فلاسفه، دانشمندان الهیات، حقوق‌دانان، عالمان سیاست و اقتصاددانان بوده است. در این کتاب اشاره شده است که مفهوم کلیدی و ارتباط‌دهنده این موضوعات به یکدیگر، مالکیت ... مطالعه بیشتر

کتابشناسی تحلیلی و انتقادی عدالت اجتماعی

جلد دوم مجموعه کتاب‌شناسی‌های تحلیلی و انتقادی حوزه رفاه با عنوان «کتاب‌شناسی تحلیلی و انتقادی عدالت اجتماعی» با کوشش یاشار دارالشفاء و رضا امیدی از طرف واحد انتشارات موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی منتشر شده است. این کتاب مجموعه‌ای از کتاب‌های حوزه‌های رفاه و سیاست‌های اجتماعی را پوشش داده است که عدالت اجتماعی مفهوم مرکزی آن‌ها را تشکیل می‌دهد. در این کتاب تلاش بر این بوده تا نحوه مواجه سنت‌های فکری مختلف با مسئله “عدالت” توصیف و بررسی شوند. آنچه این مرور انتقادی را حائز اهمیت می‌کند این است که تلاش شده تا از خلال آثار بهترین نمایندگان سنت‌های فکری ... مطالعه بیشتر

گفتارهایی در عدالت اجتماعی

کتاب حاضر از پنج بخش و ۱۲ فصل تشکیل شده است. در ابتدا مقدمه عادل پیغامی در خصوص عدالت اجتماعی و عدالت پژوهی طرح می‌شود. سپس متناسب با فصل‌بندی نویسنده از مقاله نظریات عدالت، چهار دسته از نظریات با عناوین برابری و نیاز، مطلوبیت‌گرایی و اقتصاد رفاه، شایستگی و تناسب به‌تفصیل موردبحث قرار گرفته است. ساختار هر فصل نیز شامل خلاصه دیدگاه نویسنده، مقدمه، متن مباحثات و سؤالات تمرینی می‌باشد. این کتاب، یک کتاب آموزشی نیست بلکه سعی دارد تا دید خواننده را نسبت به گستره موضوعی عدالت اجتماعی باز کند و ضمن اقناع اهمیت آن، ابعاد مختلف مسئله عدالت ... مطالعه بیشتر

عدالت اجتماعی از منظر لیبرالیسم

آنچه به‌صورت عمومی از معنای عدالت فهمیده می‌شود، رسیدن هرکس به حق خویش است؛ حق به معنای امتیازاتی بین افراد بر اساس ادعاهایشان؛ اما تخصیص امتیاز بین افراد با رضایت همه بسیار مشکل است. اگر هم بخواهیم نظامی بر این اساس طراحی کنیم، بر شدت مشکلات به‌صورت تصاعدی افزوده می‌شود. ازنظر این کتاب، کاری را عادلانه می‌دانیم که آن را درست بپنداریم. تشخیص درستی یک عمل نیز در حیطه اخلاق و بستر اجتماعی آن است؛ بنابراین، آزمون هر نظریه‌ای از عدالت اجتماعی به راستی آزمایی فلسفه اخلاق و فلسفه اجتماعی (چگونگی تبیین نظم اجتماعی) پشتیبان آن بازمی‌گردد. همان‌طور که از ... مطالعه بیشتر

عدالت اجتماعی، سوسیالیسم و دموکراسی: سخنرانی‌های فردریش آگوست فون‌هایک در استرالیا

کتاب حاضر، یکی از کتاب‌های مجموعه «کتاب کوچک اندیشه» است که در آن به سخنرانی‌های «فردریش آگوست فون هایک» در استرالیا پرداخته‌شده است. متن کتاب به دلیل خصلت جستارهای آن، به‌شدت ساده فهم است. جستارها که در قالب سخنرانی‌هایی ارائه‌شده‌اند، بعضاً خود، بدون نیاز به هیچ تحشیه و نقدی، ضعف ساختاری اندیشه‌ای را می‌نمایانند که ای‌بسا در دیگر متون، در پشت دشوارنویسی‌های فنی و واژگانی پنهان باشند. به‌بیان‌دیگر، بسیار جای‌های متن، خود گویای نقدهایی است که همواره بر تفکر نولیبرال تاخته‌اند، بی‌آنکه به قلم منتقدان نوشته‌شده باشند. عنوان کتاب: عدالت اجتماعی، سوسیالیسم و دموکراسی: سخنرانی‌های فردریش آگوست فون‌هایک در استرالیا ... مطالعه بیشتر

مبانی معرفت‌شناختی نظریه عدالت اجتماعی

در این کتاب از موضوعاتی چون گستره عدالت اجتماعی، مفاهیم عدالت اجتماعی، منزلت آن و معیارهای برپایی عدالت سخن به میان آمده، آنگاه مبانی معرفت‌شناختی عدالت اجتماعی تشریح شده است. عنوان کتاب: مبانی معرفت‌شناختی نظریه عدالت اجتماعی نویسنده: سید علیرضا حسینی بهشتی ناشر: نشر بقعه سال انتشار: ۱۳۷۹ ... مطالعه بیشتر

جامعه مدنی از دیدگاه کارل مارکس (دولت حقوقی، جامعه مدنی، دموکراسی و عدالت اجتماعی)

در این مجموعه، ترجمه پانزده مقاله از “کارل مارکس ” فراهم آمده است. به‌تصریح مترجم در این مقالات زبده‌ترین مقوله‌ها و مفهوم‌های اجتماعی و سیاسی معاصر از دید تاریخی و کاربردی کنونی اجتماعی‌شان به بررسی درآمده است. در این میان تلاش به عمل آمده است که مقاله‌ها به ترتیبی گزیده و بخش‌بندی شوند که درنهایت مقصود امروزی هر یک از این مقوله‌ها بنا بر نقد اجتماعی به‌روشنی بیان شود. عنوان کتاب: جامعه مدنی از دیدگاه کارل مارکس (دولت حقوقی، جامعه مدنی، دموکراسی و عدالت اجتماعی) گردآوری و ترجمه: محمدتقی برومند ناشر: پازی‌تیگر سال انتشار: ۱۳۸۴ ... مطالعه بیشتر

گفتاری در باب نابرابری

روسو از مخالفان تمدن است؛ به نظر وی این تمدن ناخشنودی‌های بسیاری برای بشر به وجود آورده است. این کتاب هم سعی دارد ریشه این نابرابری را در جامعه و فرهنگ انسانی جستجو کند. اندیشه‌های روسو در زمینه‌های سیاسی، ادبی و تربیتی، تأثیر بزرگی بر معاصران گذاشت. نقش فکری او که سال‌ها در پاریس عمر سپری کرد، به‌عنوان یکی از راهگشایان آرمان‌های انقلاب کبیر فرانسه قابل‌انکار نیست. اگرچه روسو، از نخستین روشنگرانی است که مفهوم حقوق بشر را به‌طور مشخص به کار گرفت، اما نزد او از این مفهوم تنها می‌توان به معنایی ویژه و محدود سخن به میان آورد. ... مطالعه بیشتر

عدالت؛ چه باید کرد؟

مایکل سندل، فیلسوف سیاسی معاصر آمریکایی و استاد دانشگاه هاروارد، سه رویکرد بیشینه‌سازی رفاه، محترم شمردن آزادی و پرورش فضیلت را برای اندیشیدن دربارۀ عدالت مطرح و در کتاب حاضر نقاط قوت و ضعف این سه راه مختلف را بررسی می‌کند. سندل برای این کار خواننده را در برابر بزرگ‌ترین نوشته‌های فلسفی دربارۀ عدالت قرار می‌دهد و به بحث متقابل با فیلسوفان وامی‌دارد. با ارائۀ مثال‌هایی از زندگی واقعی، بحث‌های حقوقی و سیاسی معاصری را مطرح می‌کند که به پرسش‌هایی فلسفی می‌انجامد: آیا مالیات گرفتن عادلانه است؟ خدمت سربازی باید اجباری باشد یا داوطلبانه و آیا خریدن آن عادلانه است؟ ... مطالعه بیشتر

عدالت؛ کار درست کدام است؟

سندل با انتشار کتاب خود نشان داده که تئوری‏های فلسفی عینک تحلیلی بسیار خوبی بر چشم وی شده و او به‌خوبی می‌‌‏تواند در پرتو این چارچوب‏‌های تحلیلی به مباحث مورد مناقشه در زندگی روزمره بپردازد. درواقع سندل با مهارتی مثال‌زدنی نشان می‌‌‏دهد که فلسفه یک دانش منزوی و برای دانشگاه نیست بلکه ابزاری تحلیلی برای پرداختن به مسائل واقعی زندگی روزمره است. سندل موفق شده ربط فلسفه با زندگی را در پرتو مباحث مورد مناقشه در حوزه عدالت به تصویر کشد. این توانمندی، توانمندی نادری است! دقیقاً به دلیل همین توانمندی است که انتشار کتاب «عدالت: کار درست کدام است؟» ... مطالعه بیشتر

عدالت؛ کدام کردار ما نیک است؟

نویسنده در معرفی این کتاب می­گوید: این کتاب زندگی خود را به‌عنوان یک دوره تحصیلی شروع کرد. تقریباً به مدت سه دهه من این افتخار را داشته‌ام تا به دانشجویان کارشناسی دانشگاه هاروارد فلسفه سیاسی بیاموزم و در بسیاری از این سال‌ها یکی از موضوعاتی که تدریس کرده‌ام موضوع “عدالت” بوده است. این موضوع، دانشجویان را با برخی از نظریات بزرگ فلسفی راجع به عدالت آشنا می‌کند و نیز به آن دسته از مجادلات حقوقی و سیاسی معاصر که پرسش‌های فلسفی را برمی‌انگیزند می‌پردازد. فلسفه سیاسی یک موضوع استدلالی است و بخشی از سرگرمی‌های آموزش عدالت این بود که دانشجویان ... مطالعه بیشتر

برابری و آزادی

آمارتیا سن بر این نظر است که برابری طلبی نه وجه افتراق که وجه مشترک تمامی مکاتب مهم اقتصاد سیاسی است. به‌عنوان‌مثال لیبرالیسم برای برابری حقوقی افراد همان ارزش بنیادینی را قائل است که مکاتب سوسیالیستی برای برابری افراد در دسترسی به سرمایه. به این اعتبار، سن بر این عقیده است که پرسش محوری اقتصاد سیاسی نه پرسش برابری که پرسش «برابری در چه چیز؟» می‌باشد. تلاش خود او در این زمینه یافتن پاسخی است که به این پرسش که بر زمینه‌ آزادی‌خواهی شکل گرفته باشد و تأکید را بر برابری افراد در ایفای نقش‌های ارزشمند یا به‌عبارت‌دیگر در برابری ... مطالعه بیشتر

اندیشه عدالت

نویسنده در این کتاب نظریه عدالت جان رالز مهم‌ترین نظریه‌پرداز عدالت در قرن بیست و یکم را موردنقد و بررسی قرار می‌دهد. وی در این کتاب رهیافتی جانشین را در مقابل نظریه‌های رایج عدالت ارائه می‌کند که در آن با تکیه‌بر قابلیت انسانی، این‌گونه استدلال می‌کند که متغیر کانونی‌ای که در بحث عدالت باید موردتوجه قرار گیرد همانا قابلیت افراد در دستیابی به زندگی دلخواه است. به‌زعم وی، تکیه مشاغل و حرف ‌بر درآمدها را که در رهیافت مطلوبیت‌گرایی منجر به برخورداری از کالا و درنتیجه مطلوبیت می‌شود، با تکیه‌بر دیدگاه رالز که بهبود وضعیت کم‌درآمدترین اقشار را موردتوجه قرار ... مطالعه بیشتر

نظریه‌ای در باب عدالت

نظریه‌ای در باب عدالت، یکی از کتاب‌هایی ست که آیندگان به واسطه‌اش زمانه ما را یاد خواهند کرد. به جرئت می‌توان گفت این کتاب مهم‌ترین اثر فلسفه اخلاقی و سیاسی در سده بیستم است، اثری کلاسیک هم سنگ آثار امانوئل کانت و جان استوارت میل. رالز در این کتاب استدلال می‌کند که اصول صحیح در زمینه عدالت آن‌هایی ست که انسان‌هایی آزاد و عاقل، استقرار یافته در «وضعیت آغازین»، در پس پرده بی‌خبری، بر سرش توافق خواهند کرد: آن‌ها در پس این پرده از جایگاه خود در جامعه، از طبقه، نژاد، یا جنسیت خویش، از استعدادها، هوش و قوت بازوی ... مطالعه بیشتر

نظریه عدالت

جان رالز در پیشگفتار کتاب حاضر اذعان می‌دارد: «تلاش من این بوده است که نظریه سنتی قرارداد اجتماعی را در سطحی انتزاعی‌تر تعمیم دهم. امیدوارم بدین شیوه بتوانم این نظریه را به‌گونه‌ای بسط دهم که دیگر راه برای ایرادات و انتقادات آشکاری که اغلب برای این نظریه، مرگباره انگاشته می‌شدند، باز نباشد. افزون بر این، چنین می‌نماید که این نظریه یک تبیین نظام‌مند جایگزین از عدالت ارائه دهد که بنا به استدلال من برتر از فایده‌گرایی مسلط در سنت قرارداد اجتماعی است. حاصل این کوشش، نظریه‌ای است که تا اندازه زیادی ماهیت کانتی دارد… ایده‌های اصلی من در این کتاب، ... مطالعه بیشتر

جان رالز: از نظریه عدالت تا لیبرالیسم سیاسی

جان بوردن رالز، متفکر و فیلسوف سیاسی آمریکایی، شاخص‌ترین چهره سیاسی قرن بیستم است. وی در آثار خود به‌ویژه، کتاب نظریه عدالت، قرائتی از لیبرالیسم عرضه می‌نماید که به‌زعم او محتوای عدالت اجتماعی را در بردارد. ادعای بلندپروازانه او آن است که عدالت به‌عنوان برترین فضیلت اجتماعی در اصول عدالت پیشنهادی‌اش تبلور یافته، اصولی که در تناسب کامل با سنت تفکر لیبرالی غرب است. این اثر دیدگاه‌های رالز را در خصوص گفتمان عدالت و لیبرالیسم وجه همت خویش قرار داده و در پنج فصل به نقد و بررسی آن‌ها پرداخته است. فصول این کتاب بدین شرح است: فصل اول، اهمیت ... مطالعه بیشتر

بررسی رابطه توسعه، آزادی و عدالت از دیدگاه آمارتیا سن

در این کتاب به بررسی رابطه توسعه، آزادی و عدالت از دیدگاه «آمارتیا سن» پرداخته می‌شود. آمارتیا سن به عنوان پرفسور اقتصاد و اخلاق با طرح رویکرد آزادی محور بین مفهوم توسعه و عدالت ارتباط برقرار کرده است. وی نظریه‌های رایج عدالت و اخلاق اجتماعی نظیر «مطلوبیت‌گرایی»، «آزادی‌گرایی» و «نظریه‌های راولزی» را به نقد می‌کشد و اشاره می‌کند در صورت تأکید بر آزادی فردی، هرکدام از رویکردها کمبودهایی خواهند داشت. عنوان کتاب: بررسی رابطه توسعه، آزادی و عدالت از دیدگاه آمارتیا سن نویسنده: حسین‌علی اعتصام و نرجس بسکابادی ناشر: مؤلفین طلایی سال انتشار: ۱۳۹۸ بررسی رابطه توسعه، آزادی و عدالت ... مطالعه بیشتر

نابرابری اجتماعی: دیدگاه‌های نظریه‌پردازان کلاسیک و معاصر

این کتاب نوعی کتاب آموزشی برای دانشجویان علوم اجتماعی است که شامل فصولی مانند نظریه‌های نابرابری اجتماعی، کارل مارکس و نظریه طبقه، ماکس وبر و بنیان‌های چندگانه نابرابری، دورکیم و کارکردگرایی ساختاری و نابرابری و دیدگاه‌های جدید درباره نابرابری اجتماعی می­باشد. عنوان کتاب: نابرابری اجتماعی: دیدگاه‌های نظریه‌پردازان کلاسیک و معاصر نویسنده: ادوارد گرب مترجمان: محمد سیاهپوش و احمدرضا غروی‌زاد ناشر: نشر معاصر سال انتشار: ۱۳۸۱ نابرابری اجتماعی دیدگاههای نظریه‌پردازان کلاسیک و معاصر ... مطالعه بیشتر
خانهسوالاتتماسارتباط با ما