فقر و نابرابری

ارزیابی تأثیر سیاست‌ها بر فقر: یک فرآیند ارزیابی در راستای کاهش فقر

این مقاله به تاریخ ارزیابی تأثیر سیاست‌ها بر فقر در ایرلند، بنیان‌های قانونی، تحولات، دستاوردها و کاستی‌های آن می‌پردازد و خلاصه‌ای از بررسی‌های نهادها و افراد مختلف درباره «فرآیند ارزیابی اثر فقر» در ایرلند ارائه می‌دهد. نویسنده مقاله به نقل از یکی از این بررسی‌های صورت‌گرفته در سال ۲۰۰۶ اشاره می‌کند که ارزیابی تأثیر فقر در ایرلند باعث شده است که در فرآیند تدوین و اجرای سیاست‌ها، نسبت به هدف فقرزدایی «حساسیت» بیشتری ایجاد شود و همچنین مقامات دولتی نسبت به موضوعات فقرزدایی و فراگیری اجتماعی آگاهی بیشتری بیابند. با این‌حال، این ارزیابی‌ها بیشتر در مورد سیاست‌هایی که مستقیما به ... مطالعه بیشتر

بازنمایی فقر و نابرابری شهری در ادبیات داستانی معاصر‌ فارسی

تاکنون پژوهشها و گزارش های مختلفی درباره شهر تهران منتشر شده که هریک از منظری خاص به تحلیل وضعیت تهران در دوره های مختلف پرداخته اند. اما در میان هرآنچه تا به حال درباره تهران یا به طور کلی شهرهای ایرانی نوشته شده حلقه ای مفقوده وجود دارد که عدم توجه به آن مانع ارائه گزارشی دقیق و جزیینگرانه در این مورد می شود. شناخت ما از تجربه زیسته تهیدستان شهری، نابرابری های شهری و فقر شهری بسیار کلی و گاه دور از واقعیت عینی موجود است و این مسئله باعث می شود تا برخی از پروژه هایی که سیاست ... مطالعه بیشتر

راهنمای ارزیابی تأثیر فقر و نابرابری

ارزیابی تأثیر فقر فرآیندی است که نهادهای ملی و محلی در مراحل طراحی، اجرا و بازنگری یک سیاست یا برنامه طی می‌کنند تا تأثیر احتمالی آن سیاست یا برنامه را بر فقر و نابرابری‌هایی که ممکن است به فقر بینجامند، ارزیابی کنند. در انجام این ارزیابی باید توجه داشت که اگرچه ناکافی بودن درآمد یکی از جنبه‌‌های اصلی فقر است، اما هنگام تدوین سیاست‌های معطوف به فقرزدایی بایستی علاه‌بر آن عوامل دیگری چون اشتغال، آموزش، بهداشت و سلامت، مسکن را نیز مورد توجه قرار داد. ارزیابی تأثیر فقر را نباید به زمان پس از تصمیم‌گیری موکول کرد بلکه این ارزیابی ... مطالعه بیشتر

بررسی تأثیر مالیات های مستقیم و غیرمستقیم بر توزیع درآمد با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم یافته

از مهم ترین وظایف اقتصادی دولت ها کنترل وضعیت نابرابری درآمد است؛ به این ترتیب دولت ها باید به منظور کاهش نابرابری، چگونگی تغییرات درآمدهای افراد جامعه را با استفاده از ابزارهای موجود تجزیه وتحلیل کنند. توزیع درآمد و تلاش در راستای بهبود آن، یکی از مهم ترین مسائلی است که دولت ها با آن مواجه هستند. توزیع درآمد از عوامل مهمی تاثیر می پذیرد. لذا هدف از این مقاله بررسی تاثیر مالیات های مستقیم و غیرمستقیم بر توزیع درآمد در ۲۷ استان منتخب کشور، در دوره زمانی ۱۳۹۴- ۱۳۸۵ با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم یافته است. نتایج حاصل ... مطالعه بیشتر

ارزیابی تأثیر سیاست های اعتباری بر نابرابری درآمدی در مناطق روستایی ایران

افزایش نابرابری و تمرکز درآمدها در طبقه های بالاتر درآمدی دلیل اصلی تنزل استانداردهای زندگی افراد در طبقه های پایین تر درآمدی به شمار می آید. بنابراین، اتخاذ سیاست های رویارویی با افزایش نابرابری در پراکنش درآمدها ارتباط مستقیمی با کاهش گسترش فقر در جامعه های فقیرتر و گروه های کم درآمد خواهد داشت. در این بررسی، با استفاده از مدل خودتوضیح با وقفه های گسترده و داده های دوره زمانی سال های ۱۳۹۷-۱۳۶۵ به ارزیابی تاثیر سیاست های اعتباری بر نابرابری درآمدی در منطقه های روستایی ایران پرداخته شد. نتایج نشان داد که اجرای سیاست های اعتباری بر کاهش ... مطالعه بیشتر

بررسی تأثیر هدفمندی یارانه ها بر مشاغل آزاد و مزد و حقوق بگیر: با تأکید بر فقر و نابرابری

هدف اصلی این مقاله بررسی اثر قانون هدفمندی یارانه ها بر فقر و نابرابری در بین مشاغل آزاد و مزد و حقوق بگیر شهری و روستایی کشور است. برخلاف ادبیات موجود که مبتنی بر مقایسه مقادیر مطلق شاخص های فقر و نابرابری است این مطالعه فواصل اطمینان آماری را به کار می گیرد. در این راستا این مقاله داده های هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی کشور و روش های تجزیه و تفاضل شاخص های نابرابری و فقر را بکار گرفت. مطابق نتایج اگرچه مقایسه مقادیر مطلق شاخص های فقر و نابرابری بیانگر بهبود آن ها طی دوره ۹۵-۱۳۹۰ ... مطالعه بیشتر

تأثیر آزادسازی تجاری بر نابرابری درآمدی تحت حاکمیت اقتصاد مقاومتی: رهیافت تعادل عمومی قابل محاسبه (مطالعه موردی ایران)

هدف اصلی مقاله حاضر بررسی تاثیر آزادسازی تجاری بر نابرابری درآمدی در ایران با توجه به عوامل نهادی-اجتماعی مورد تاکید سیاست های ابلاغی اقتصاد مقاومتی است. برای رسیدن به این هدف، الگوی دکالو و همکاران (۲۰۱۳) تعدیل و براساس داده های ماتریس حسابداری اجتماعی سال ۱۳۹۰ حل شده است. نتایج نشان می دهد در وضعیت فعلی کشور، کاهش نرخ تعرفه در بخش های زراعت و باغداری، جنگلداری و معدن موجب کاهش نابرابری و در بخش های صنایع غذایی، صنایع با فناوری پایین، صنایع با فناوری بالا، آموزش عالی، حمل ونقل و سایر خدمات موجب افزایش نابرابری در مناطق شهری و ... مطالعه بیشتر

تأثیر گردشگری بر نابرابری درآمد در ایران (رهیافت الگوی خود توضیح برداری با وقفه¬های توزیعی ARDL)

صنعت گردشگری امروزه یکی از مهم ترین راه های جذب منابع ارزی در دنیا محسوب می شود. ایران نیز، کشوری با جاذبه های دیدنی فراوان برای گردشگران خارجی است و این مسئله می تواند سالانه گردشگران زیادی را به داخل کشور جذب نماید که از این طریق، این صنعت تاثیر مثبتی بر رشد اقتصادی و توزیع درآمد خواهد داشت. با توجه به اهمیت این موضوع، در تحقیق حاضر تلاش بر آن بوده است که رابطه گردشگری و توزیع درآمد بر اساس داده های سری زمانی(۱۳۹۳-۱۳۵۵) با استفاده از مدل خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی(ARDL) بررسی شود. نتایج حاکی از آن است ... مطالعه بیشتر

ارزیابی اثربخشی سیاست هدفمندی یارانه ها بر فقر

در آذر ماه سال ۱۳۸۹ برنامه اصلاح اقتصادی که از آن با عنوان برنامه هدفمندی یارانه ها نیز یاد می شود، به منظور ساماندهی یارانه های غیرمستقیم آغاز شد. از ویژگی های این برنامه اقتصادی، پرداخت مستقیم یارانه ها به خانوارها است. در طول اجرای این برنامه بسیاری از خانوارها، صرفنظر از گروه درآمدی که به آن تعلق دارند، از مزایای این پرداخت بهره مند شده اند؛ هرچند که در سالهای اخیر شاهد کاهش جزئی دریافت یارانه ها در گروه های پردرآمد هستیم. هدف اصلی این پژوهش ارزیابی تأثیر این مبالغ پرداختی بر فقر در دوره اجرای این برنامه )۳۱-۸۹۱۱ ... مطالعه بیشتر

اثر هدفمندی یارانه ها بر فقر و بیکاری (فاز اول هدفمندی یارانه ها)

اقتصاد ایران طی چند دهه ی اخیر گرفتار مسائل و مشکالت متعددی شده است، پرداخت گسترده یارانه طی چند دهه ی اخیر با هدف پایین نگه داشتن سطح عمومی قیمت ها و در نهایت افزایش رفاه مصرف کننده، با مالکیت گسترده دولت بر اقتصاد ملی، مانع ایجاد تحرک و پویایی لازم در اقتصاد ایران شده است. دولت با عملی کردن طرح هدفمند نمودن یارانه ها تصمیم گرفت از میزان وابستگی به درآمدهای نفتی بکاهد و با هدف آزاد سازی قیمت کالا و خدمات، باعث بهبود وضعیت اقتصادی کشور گردد. در این پژوهش تاثیر هدفمند نمودن یارانه ها بر فقر و ... مطالعه بیشتر

تأثیر قانون هدفمندسازی یارانه کالاهای اساسی بر رفاه خانوار (مطالعه موردی: شهر اصفهان)

یکی از سیاستهای رایج در کشورهای در حال توسعه و حتی کشورهای توسعه یافته اتخاذ سیاستهای حمایتی مناسب و پرداخت یارانه است. اما پرداخت یارانه ها از جمله یارانه کالاهای اساسی معایبی داشته که کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه را به سمت هدفمندسازی یارانه ها سوق داده است و این رویکرد اثراتی را بر رفاه خانوار خواهد داشت. این مقاله درصدد ارزیابی اثرات هدفمندسازی یارانه کالاهای اساسی مورد مطالعه (غلات و نان، گوشت، لبنیات و تخم پرندگان، روغن ها و چربی ها، میوه ها و خشکبار، سبزیجات و حبوبات، قند و شکر و گروه سایر) بر رفاه خانوارهای ... مطالعه بیشتر

توزیع درآمد و وضعیت رفاه خانوارها قبل و بعد از هدفمندی یارانه ها

مقدمه پرداخت یارانه ها با توجه به ماهیت خود بر رفتار اقتصادی خانوارها، تولیدکنندگان و دولت تاثیر گذاشته و این آثار می تواند از جنبه های مختلف نظیر کارایی، نابرابری و توزیع درآمد مورد بررسی قرار گیرد. هدف این مقاله شناسایی توزیع درآمد و رفاه خانوارهای استان فارس قبل و بعد از هدفمندی یارانه ها در دوره ۹۰-۱۳۸۷ می باشد. روش روش مورد استفاده به منظور محاسبه و ارزیابی تغییرات رفاه اجتماعی و محاسبه کشش های درآمدی و نابرابری رفاه اجتماعی، استفاده از شاخص های نسبت دهک ها، ضریب جینی و تابع رفاه اجتماعی اتکینسون بوده است. نتایج نتایج محاسبات ... مطالعه بیشتر

اثر هدفمندسازی یارانه ها بر فقر و توزیع درآمد در ایران: مدل سازی تعادل عمومی عرضه کار

سیاست هدفمندسازی یارانه ها از کانالهـای مختلفـی برقـدرت خریـد خانوارهـا، فقـر و توزیع درآمد اثر میگذارد. در اغلب تحلیلهای مربوط بـه ایـن سیاسـت تغییـر در عرضـه ی نیروی کار مغفول مانده است. افزایش درآمد اسمی در اثر پرداخت یارانهی نقدی در قـانون هدفمندسازی یارانهها، به تنهایی میتواند به کاهش عرضـه ی نیـروی کـار منجـر شـود. ایـن مساله میتواند موجب کاهش اثر هدفمندسازی یارانهها گردد. در این تحقیق با روش تعادل عمومی محاسبه پذیر، برآیند اثرات افـزایش قیمـت حامـل هـای انـرژی و پرداخـت یارانـه ی نقدی با لحاظ کاهش عرضهی نیـروی کـار در مرحلـه ی اول هدفمندسـازی محاسـبه شـده – است. ... مطالعه بیشتر

تحلیل رفاهی سیاست های یارانه ها در اقتصاد ایران

مقدمه: یکی از جنجال برانگیزترین سیاست های اقتصادی در سال های پس از جنگ دوم جهانی و به ویژه از دهه ۱۹۷۰ میلادی به بعد پرداخت یارانه و تبعات آن بوده است. شعار حذف یا به اصطلاح هدفمندسازی یارانه ها که در دولت نهم مطرح شد، پس از یک وقفه نسبتا طولانی در دولت دهم مجددا مطرح شد و پس از تصویب در مجلس هشتم هم اکنون در حال اجراست. این مقاله با توجه به اهمیت موضوع به بررسی هدفمندی یارانه ها و آثار و تبعات اقتصادی و اجتماعی آن پرداخته است. اصلاح یارانه ها، در بلندمدت و با فرض ... مطالعه بیشتر

آثار اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی بر فقر و نابرابری درآمدها

سیاست­های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی مشتمل بر پنج بند، در سال­های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شد. تأکید این سیاست­ها، عمدتا، آزادسازی و خصوصی سازی، کاهش حجم فعالیت­های اقتصادی دولت و گسترش بخش خصوصی و تعاونی در عرصه اقتصادی، جلوگیری از انحصارات و … است. ما در این گزارش آثار اجرای این سیاست­ها بر فقر و نابرابری درآمدها را بررسی کرده­ایم تا ببینیم آیا اجرای آنها می­تواند انتقال برابرساز را در جامعه شکل دهد و در نهایت به کاهش فقر و نابرابری منجر شود؟ بررسی صورت گرفته نشان می­دهد اقدامات دولت در اجرای ... مطالعه بیشتر

توزیع برابر فرصت ها و کاهش نابرابری در ایران (ارائه یک تحلیل تطبیقی در مناطق نه گانه کشور)

سالها است علل و دلایل وجود نابرابری و عدم هماهنگی میان بخشهای مختلف یک جامعه از مباحث مهم مورد مطالعه در اقتصاد است. مطالعات نشان میدهد نابرابری میتواند ناشی از تلاشهای متفاوت فردی و یا در اثر بهره گیری از فرصتهای موجود در خانوارها و یا مناطق مختلف باشد. بر این اساس، در این پژوهش با معرفی توزیع نابرابر فرصتها به عنوان یکی از دلایل بروز نابرابری در جامعه، این فرصتها در زیرگروههای اقتصادی، دانش و سرمایه انسانی، زیربنایی، اجتماعی و فرهنگی، بهداشتی، درمانی و زیست محیطی دسته بندی شده و برای مناطق نه گانه ی کشور مورد تحلیل و ... مطالعه بیشتر

تحلیل تأثیر انواع زیرساخت ها بر نابرابری درآمد در استان های ایران با بهره گیری از روش گشتاورهای تعمیم یافته سیستمی

یکی از مهمترین مسائل پیش‌‌‌‌‌‌‌روی دولت‌‌‌‌‌‌‌ها، توزیع عادلانه درآمد و تلاش برای بهبود آن است. به دلیل تبعات حاصل از توزیع ناعادلانه درآمد، شناسایی زوایای مختلف آن، حائز اهمیت است. با توجه به نقش و اهمیت زیرساخت‌‌‌‌‌‌‌ها در توزیع درآمد، این پژوهش سعی دارد تا آثار انواع موجودی زیرساخت‌‌‌‌‌‌‌های اقتصادی (انرژی، آب، فن‌‌‌‌‌‌‌آوری اطلاعات و ارتباطات) و اجتماعی (بهداشت و درمان و آموزش و پرورش) را بر نابرابری درآمد در استان‌‌‌‌‌‌‌های ایران طی بازه زمانی ۹۴-۱۳۸۵ مورد بررسی قرار دهد. مطالعۀ تأثیر موجودی زیرساخت‌‌‌‌‌‌‌ها بر نابرابری درآمدی استان‌‌‌‌‌‌‌ها می‌‌‌‌‌‌‌تواند به اصلاح سیاست‌‌‌‌‌‌‌های دولت در راستای توزیع عادلانه‌‌‌‌‌‌‌تر درآمد و رشد ... مطالعه بیشتر

رابطه نابرابری درآمدی و رشد اقتصادی در ایران

مقدمه: تأمین عدالت اجتماعی و رفع فقر و محرومیت از طریق ایجاد تعادل در توزیع درآمد و ثروت میان آحاد جامعه مورد توجه و تأکید قانون اساسی است. در این میان، تبیین ارتباط میان نابرابری درآمدی و رشد اقتصادی از عرصه‌های چالش برانگیز مباحث اقتصادی در دهه‌های اخیر بوده و با وجود تحقیقات گسترده در این زمینه، هنوز هم موضوعات مبهم فراوانی در این خصوص وجود داشته و مطالعات تجربی نیز به یک سری نتایج ضد و نقیض منتهی شده است. گروهی با اعتقاد به وجود تضاد و ناسازگاری میان این دو مقوله، توزیع نابرابر درآمد را در مراحل اولیه ... مطالعه بیشتر

تحلیل رابطه نابرابری منطقه ای و توسعه اقتصادی در ایران : رویکرد داده های تابلویی فضایی

نابرابری‌های منطقه‌ای و عدم تعادل در ساختار فضایی مناطق از جمله پدیده‌هایی است که اغلب کشورها و به ویژه کشورهای در حال توسعه با آن روبرو بوده و هستند. از آثار نابرابری منطقه‌ای، گسترش رشد و توسعه در برخی مناطق، ایجاد و تشدید نابرابری‌های فاحش درآمدی و رفاه اجتماعی بین مناطق گوناگون و عوارض سوء اقتصادی –‌ اجتماعی است. در این مقاله به تحلیل رابطه بین نابرابری منطقه‌ای و رشد اقتصادی در بین استان‌های کشور ایران پرداخته و در پی پاسخ به این سوال است که، آیا ارتباط U معکوس بین نابرابری منطقه‌ای و توسعه، بین مناطق وجود دارد؟ به ... مطالعه بیشتر

اثر تغییرات ساختار اقتصادی بر نابرابری درآمدی در ایران، ۱۳۶۰-۱۳۹۳

تغییر ساختار اقتصادی به تغییری طولانی‌مدت در ساختار اساسی اقتصادکه اغلب به رشد و توسعه اقتصادی و بهبود توزیع درآمد مرتبط است، اشاره دارد. در کشور‌های در حال‌توسعه، تغییرات ساختاری به منظور بالا بردن استانداردهای زندگی و کاهش فقر ضروری به‌نظر می­رسد. تحول ساختاری در طول گذار از اقتصاد کشاورزی روستایی کم درآمد به اقتصاد شهری صنعتی با درآمد سرانه بالاتر قابل ملاحظه است. در کشور‌های در حال‌توسعه، تغییرات ساختاری به منظور بهبود توزیع درآمد و کاهش فقر مطلق ضروری به‌نظر می­رسد. در این پژوهش، رابطه بین تغییرات ساختاری و توزیع درآمد در ایران برای دوره سالهای ۹۳-۱۳۶۰ بررسی می­شود. ... مطالعه بیشتر
خانهسوالاتتماسارتباط با ما