توسعه و نابرابری

توسعه و عدالت در جمهوری اسلامی ایران؛ مبانی و راهبردها

عدالت اقتصادی به‌عنوان مبنای نظام اقتصادی اسلام با مفهوم بنیادین و اساسی خود، بیانگر مدلی نوین و هدفمند در مقوله توسعه اقتصادی بوده و می‌تواند تحولی اساسی را در کیفیت روابط، تنظیمات، سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی و استراتژی‌های بلندمدت و کوتاه‌مدت به وجود آورد. به گفته ناشر یکی از اهداف مرکز تحقیقات دانشگاه امام صادق (ع)،‌ پر کردن خلأهای علمی به‌منظور پیوند زدن آموزش و پژوهش در عرصه دانشگاهی و اجرایی کشور می‌باشد. به همین منظور تلاش شده است تا در این مجموعه مقالات، انتخاب مقالات تألیفی به‌گونه‌ای باشد که بتوان از آن‌ها در پروژه‌های کلان تحقیقاتی نیز استفاده نمود. عنوان ... مطالعه بیشتر

نقش عدالت بر توسعه جامعه

در کتاب حاضر، ضمن تبیین مفهوم عدالت اجتماعی حفظ حقوق و مساوی بودن تمامی مردم در برابر قانون و نفی تبعیض و استثمار و بیان رابطه آن با جهان‌بینی الهی، اصول و عوامل ایجاد عدالت اجتماعی در جامعه معرفی و نحوه ایجاد، حفظ و تقویت هریک در جامعه بررسی می‌گردد. برخی از این اصول عبارت‌اند از: آزاداندیشی؛ خودسازی؛ مبارزه با فساد؛ غفلت‌زدایی و… لازم به ذکر است در پایان کتاب آیین کشورداری از دیدگاه امام علی (ع) نیز شرح داده شده است. عنوان کتاب: نقش عدالت بر توسعه جامعه نویسنده: عالیه جهانشاهی ناشر: انتشارات سمیع سال انتشار: ۱۳۸۹ ... مطالعه بیشتر

عدالت اجتماعی

نویسنده در کتاب حاضر، ابتدا تعریفی از عدالت، انواع عدالت، استقرار عدالت و دیدگاه امام خمینی (ره) به دست می‌دهد و سپس سازوکارهای تحقق عدالت اجتماعی، سازوکارهای سیاسی، مشارکت سیاسی، سازوکارهای اقتصادی و فرهنگی و چارچوب مفهومی عدالت اجتماعی در سند چشم‌انداز ۲۰ ساله را تحلیل و بررسی می‌کند. عنوان کتاب: عدالت اجتماعی نویسنده: محمدمهدی کوشا ناشر: دفتر برنامه‌ریزی اجتماعی و مطالعات فرهنگی سال انتشار: ۱۳۸۸ ... مطالعه بیشتر

جایگاه مبانی و راهبردهای عدالت اجتماعی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

کتاب حاضر، یکی از سلسله «تک‌نگاشت‌های الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت» است که با هدف تولید دانش و گسترش و تعمیق ادبیات موضوعی در حوزه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت نگاشته شده‌اند و نویسنده در آن به پردازش و تحلیل یافته‌ها و مطالعات تخصصی پیشین و افزودن یافته‌های پژوهشی جدید خود پرداخته است. این کتاب به موضوع جایگاه مبانی و راهبردهای عدالت اجتماعی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت می‌پردازد. مفهوم کاربردی عدالت اجتماعی، عدالت اجتماعی به‌مثابه بنیان فرهنگ عمومی، عرصه سیاست، عرصه اقتصاد، عدالت اجتماعی در گفتمان انقلاب اسلامی برخی از محورهای موردبررسی در این کتاب هستند. عنوان کتاب: جایگاه مبانی و ... مطالعه بیشتر

عدالت اجتماعی، آزادی و توسعه در ایران امروز

کتاب حاضر با این نیت و هدف تهیه شده است که با برجسته کردن ضرورت و اهمیت جدی گرفتن مسئله عدالت اجتماعی و محور قرار دادن توسعه عادلانه در چارچوب یک ساختار نهادی مشوق پیش رود و این مسئله در همه فصل‌های پانزده‌گانه این کتاب به‌عنوان دغدغه اصلی و محوری در مرکز توجه قرار داشته است. در هر یک از این مباحث، درعین‌حال که تلاش شده متناسب با عنوان فصل پایه‌های نظری هر بحث مطرح شود، توجهی جدی به مسائل جاری و روز کشور نیز در دستور کار بوده که هدف آن برقرار کردن پیوند میان دانایی و توانایی هم ... مطالعه بیشتر

اقتصاد بالینی و عدالت اجتماعی

این کتاب سومین جلد از مجموعه چند جلدی «عصر توسعه پایدار» است که جلد نخست آن با عنوان «مقدمه‌ای بر توسعه پایدار» و جلد دوم آن با عنوان «توسعه اقتصادی در جهانی نابرابر» پیش‌ازاین به چاپ رسیده است. نویسنده این کتاب، جفری ساکس یکی از مشهورترین اقتصاددانان عصر حاضر و استاد دانشگاه کلمبیا در آمریکا است. در بخش نخست این کتاب ایده اقتصاد بالینی مطرح شده و دلایل عقب‌ماندگی جوامع توسعه‌نیافته از منظر عوامل گوناگون موردبررسی قرار می‌گیرد و در بخش دوم مشارکت اجتماعی، مباحث مربوط به عدالت اجتماعی، اهداف توسعه هزاره، عوامل گسترش نابرابری و نابرابری جنسیتی مورد تحلیل ... مطالعه بیشتر

خطوط اساسی سیاست‌های اقتصادی پیشنهادی در جهت تحقق عدالت اجتماعی

پس از شروع کار دولت حضرت حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای خاتمی، ستادی متشکل از اعضای منتخب هیئت دولت. مسئول بررسی وضعیت اقتصادی کشور و ارائه پیشنهادهایی برای ساماندهی آن شد. در بهمن ماه سال ۱۳۷۶ وزارت امور اقتصادی و دارایی به عنوان دبیرخانه ستاد مزبور طرحی را تحت عنوان طرح ساماندهی اقتصاد کشور» برای نظرخواهی از صاحب نظران و کارشناسان و دست اندرکاران دستگاههای اجرائی منتشر ساخت. طرح مذکور در سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به طور مجزا مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و در نهایت با توجه به اشتراک نظرات این ... مطالعه بیشتر

توسعه و عدالت از دیدگاه حضرت امام خمینی

چکیده:  عدالت و توسعه دو مفهوم مهم و تحقق هر یک از آنها از آرمانهای بزرگ انسانی است. اندیشمندان مختلف برای این دو موضوع اهمیت ویژه ای قائل شده اند و در زمینه آنها مباحث گسترده ای را مطرح کرده اند. گاهی از اوقات این دو آرمان بزرگ در تعارض قرار می گیرند. در این زمینه نیز مسایل عمده ای وجود دارد، هنگام تعارض این دو، کدام باید مقدم داشته شود؟ در این زمینه نیز دیدگاههای مختلفی وجود دارد. حضرت امام خمینی (س) نیز در این زمینه نظراتی داشته اند. اما دیدگاههای آن حضرت در این زمینه به صورت منسجم و ... مطالعه بیشتر

فقر، توسعه و رفاه؛ سقف شیشه‌ای عدالت اجتماعی (جامعه‌شناسی نابرابری‌های اجتماعی)

در این کتاب، علت اساسی و ریشه بی‌عدالتی‌ها در سطوح درونی و بیرونی جوامع جست‌وجو می‌شود، از همین رو، در یکی از مهم‌ترین فصول کتاب، آراء برخی از فلاسفه، دانشمندان و نظریه‌پردازان، بررسی می‌گردد. در ادامه،‌ دامنه بحث از حالت انتزاعی و نظری خارج شده و به دنیای واقعی می‌آید. بر این اساس توسعه‌نیافتگی، عامل مضاعف در فقر، نابرابری و بی‌عدالتی به حساب می‌آید. در ادامه با مروری مختصر به برخی مکاتب، ایدئولوژی‌ها و نظام‌های سیاسی، اقتصادی ملاحظه می‌گردد که پیامدهای منفی جهانی‌سازی در قیاس با کارکردهای مثبت آن دوچندان است. فصول پایانی به کارآمدی‌های محدود دولت رفاه از یک‌سو ... مطالعه بیشتر

شهرنشینی و نابرابری‌های آن در بافت پسامالتوس؛ چالشی برای دستور کار توسعه پایدار

این کتاب، نتیجه پیوند آموزش دانشگاهی، چشم ­انداز پیشگام و تأمل فلسفی نویسنده می ­باشد. نخست، مطالب این کتاب از تجارب حرفه­ ای فعالیت نویسنده آن در توسعه بین ­الملل و نقش مستقیم در تکوین رویکرد توسعه پایدار برگرفته شده­ اند. سیاست و سیاست­گذاری‌های توسعه جهانی، خارج از محدوده تخصصی، همچنان ناشناخته باقی مانده ­اند، با وجود این مسئله که هر دو زمینه بر زندگی افراد تأثیر محسوس می­ گذارند. دوم، انگیزه نگارش این کتاب از دانشوری و تحقیق مالتوسی سرچشمه گرفته است. مالتوسی که این ادعای او مبنی بر اینکه رشد جمعیت اثری ویرانگر برای منابع غذایی یا به‌طورکلی ... مطالعه بیشتر

جام‍ع‍ه‌ش‍ن‍اس‍ی‌ کشورهای‌ ج‍ه‍ان‌ س‍وم‌: ن‍اب‍راب‍ری‌ و ت‍وس‍ع‍ه

جان هری گلدتورپ، جامعه‌شناس انگلیسی است. حوزه­های اصلی تحقیق او در زمینه‌های طبقه‌بندی و تحرک اجتماعی است و همچنین در مورد موضوعات روش‌شناختی در رابطه با ادغام تحقیقات تجربی کمی و نظریه با تمرکز ویژه بر مبانی علیت می‌نویسد. عنوان کتاب: جام‍ع‍ه‌ش‍ن‍اس‍ی‌ کشورهای‌ ج‍ه‍ان‌ س‍وم‌: ن‍اب‍راب‍ری‌ و ت‍وس‍ع‍ه‌ نویسنده: جی. ای‌ گ‍ل‍دت‍ورپ‌ مترجم: ج‍واد طه‍وری‍ان‌ ناشر: آس‍ت‍ان‌ ق‍دس‌ رض‍وی‌‌ سال انتشار: ۱۳۷۰ ... مطالعه بیشتر

ت‍وس‍ع‍ه‌ و ن‍اب‍راب‍ری‌

مؤلف کتاب عقیده دارد که شکل کاربست الگوها و مدل‌های توسعه در جهان سوم به‌گونه‌ای بوده که مناسب‌ترین شرایط را برای سوءاستفاده قدرتمندان از قدرت جهت انباشت سرمایه و درنتیجه تشدید فاصله‌های طبقاتی میان اقلیت قدرتمند و اکثریت‌ بی‌قدرت جامعه فراهم ساخته است. در مقدمه، نخست ضمن‌ اشاره به این نکته مهم که به‌رغم تثبیت بسیاری از کشورهای درحال‌توسعه به الگوهای توسعه این‌ کشورها همچنان با پدیده تشدید فقر و افزایش تعداد فقرا روبه‌رو هستند، این پرسش اساسی مطرح‌ شده است که چرا الگوهای توسعه، به‌رغم همه تلاش‌هایی که برای ایجاد و اجرای آن‌ها به کار بسته‌ شده، در عمل ... مطالعه بیشتر

بررسی تطبیقی- تاریخی توسعه اقتصادی، سیاسی و نابرابری‌های اجتماعی در ایران و هند

کتاب حاضر برگرفته از رساله دکتری با عنوان «بررسی تطبیقی تاریخی توسعه اقتصادی، سیاسی و نابرابری‌های اجتماعی در ایران و هند (از سال ۱۹۴۵ تا ۲۰۰۵ در هند و ۱۳۲۰ تا ۱۳۸۴ در ایران» است که توسط نگارنده در سال ۱۳۸۹ به رشته تحریر درآمده است. در این نوشتار با اتخاذ رویکرد تطبیقی– کیفی و مورد محور و با کاربرد تحلیل فازی، شرایط علی نابرابری‌های درآمدی و منزلتی در ایران و هند در یک دوره شصت‌وچهارساله موردبررسی قرار گرفته است. رویکرد نظری نگارنده مدلی ترکیبی از دیدگاه نوسازی، وابستگی، شیوه تولید و نظریه دولت است که در ذیل آن ماهیت ... مطالعه بیشتر

تحلیلی بر نابرابری‌های محله‌ای در شهر سوران (استان اربیل) با رویکرد توسعه پایدار و ارائه راهبردهای آمایشی آن

توسعه پایدار شهری و به‌تبع آن توسعه پایدار محله‌ای، بحثی بوده که در دهه‌های اخیر موردتوجه در مجامع علمی قرار گرفته و به‌طور مکرر مطرح شده، از طرفی دیگر این مبحث ارتباط مستقیمی با مسائل و حتی آسیب‌های مختلف اقتصادی، امنیتی، معیشتی، اجتماعی، زیست‌محیطی و … دارد. همچنین، توجه به جنبه‌های ساختار فضایی شهر از حیث برخورداری از شاخص‌های مختلف بسیار ضروری است، زیرا ساختار فضایی شهر دارای سیستمی منسجمی است که از اجزا و عناصر گوناگون تشکیل شده است و ناپایداری هرکدام از این عناصر، بر کل مجموعه و ساختار شهری تاثیرگذار است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر، ... مطالعه بیشتر

اثر رشد بخشی بر نابرابری درآمدی در استان‌های ایران

دستیابی به توسعه اقتصادی به‌منظور افزایش رفاه عمومی و کاهش فقر ازجمله اهداف موردنظر سیاست‌گذاران در کشورهای درحال‌توسعه است، بااین‌وجود بهبود توزیع درآمد و ارائه راهکارهایی به‌منظور کاهش نابرابری‌های درآمدی موجود، از مهم‌ترین چالش‌های توسعه در تمامی کشورها به شمار می‌رود به‌طوری‌که این مسئله ازجمله مسائل مهم و پیچیده‌ی اقتصادی است که حل آن نیازمند شناخت دقیق و عمیق است. تجارب به‌دست‌آمده در بسیاری از کشورهای درحال‌توسعه و همچنین درک بهتری نظری از رابطه‌ی بین توزیع درآمد و فرآیند رشد و توسعه‌ی اقتصادی، با این دیدگاه که رشد اقتصادی به‌خودی‌خود می‌تواند مسئله نابرابری درآمدی را در طول زمان حل کرده ... مطالعه بیشتر

بررسی تأثیر مصرف انرژی و تغییرات اقلیمی بر نابرابری درآمد (ضریب جینی) در کشور ایران

امروزه با توجه ‌به اهمیت و نقش بارزِ انرژی و تغییر اقلیم در کشورهای درحال‌توسعه، بررسی تأثیر مصرف انرژی و تغییرات اقلیمی بر نابرابری درآمدی کشور ایران ضرورت می‌یابد. ازاین‌رو، جهت دستیابی به این اهداف از روش‌های اقتصادسنجی و الگوی خود بازگشت با وقفه‌های توزیعی برای بازه سالیانه ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۶ در کشور ایران بهره گرفته شده است. یافته‌های پژوهش حاضر گواه بر این مهم هستند که دو فرضیه اصلی پژوهش که عبارت از تأثیر منفی و معنادار مصرف انرژی و تغییر اقلیم بر نابرابری درآمدی هستند رد نگردیده‌اند. همین‌طور نتایج به‌دست‌آمده بیانگر آن است که متغیرهای موجودی سرمایه و ... مطالعه بیشتر

بررسی نقش کیفیت نهادی در میزان اثرگذاری توسعه مالی بر نابرابری درآمد در کشورهای منتخب آسیایی

نابرابری درآمد ازجمله مهم‌ترین مسائل اقتصادی و اجتماعی موردتوجه سیاست‌گذاران است. عوامل زیادی بر نابرابری درآمد اثر دارند و یکی از عوامل مؤثر بر آن، شاخص توسعه مالی است. در مورد ارتباط بین توسعه مالی و نابرابری درآمد نظرات مختلفی وجود دارد. در این میان اهمیت بررسی نقش کیفیت نهادی در اثرگذاری توسعه مالی بر نابرابری درآمد امری ضروری است. این ارتباط بین توسعه مالی و نابرابری درآمد می‌تواند تحت تأثیر نهادهای اقتصادی، سیاسی و مالی باشد. این پژوهش به دنبال بررسی نقش کیفیت نهادی در اثرگذاری توسعه مالی بر نابرابری درآمد در منتخبی از کشورهای آسیایی است. در سال‌های ... مطالعه بیشتر

خوانش رابطه‌ای از نابرابری فضایی کلان‌شهری: مورد پژوهی فرآیند شهری شدن منطقه کلان‌شهری پردیس- تهران

نگرش رایج در مطالعات، طرح‌ها و برنامه‌های فعلی شهری در ایران، شهرها و مناطق را به‌صورت بسته و دارای مرزهای اداری- سیاسی مشخص و سیستم اقتصادی مستقل در نظر می‌گیرد و با مجموعه‌ای از ویژگی‌های جمعیتی و کالبدی هستی شهر را تعریف می‌کند. مشکل برنامه‌ریزان فعلی، تأکید بر نگاه فروکاست‌گرایانه نسبت به شهرهاست. این نقطه نظرات که ریشه در نگاه عقلانی و مدرنیستی دارند، شهرها را به‌عنوان اشیای مادی یکپارچه و در خود در نظر می‌گیرند. در برابر این نگرش رایج، مفهوم خوانش رابطه‌ای مکان (مبنی بر نگرش رابطه‌ای نسبت به فضا) مطرح می‌شود. در خوانش رابطه‌ای شهرها، علاوه بر ... مطالعه بیشتر

تأثیر رشد اقتصادی، نابرابری و فقر بر روی مصرف انرژی در کشور

بدون شک نقش و اهمیت انرژی در فرآیند توسعه کشورهای درحال‌توسعه از اهمیت زیادی برخوردار است چراکه انرژی زیربنای اساسی فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی هر کشوری به شمار می‌رود. درواقع انرژی به‌عنوان یک نیروی محرکه، در بیشتر فعالیت‌های تولیدی و خدماتی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و درمجموع نقش مؤثری در رشد و توسعه اقتصادی کشورها ایفا می‌کند. بنگاه‌های اقتصادی از حامل‌های انرژی به‌عنوان نهاده و یا عامل تولید استفاده می‌نمایند. خانوارها نیز به‌طور مستقیم و غیرمستقیم از خدمات انرژی بهره‌مند شده و مطلوبیت کسب می‌نمایند؛ بنابراین می‌توان گفت مصرف انرژی می‌تواند تعیین‌کننده رفاه اقتصادی آن‌ها و درنهایت رفاه اقتصادی ... مطالعه بیشتر

بررسی تأثیر نابرابری در دسترسی به اینترنت بر توسعه منطقه‌ای در ایران

امروزه دسترسی به اینترنت به‌عنوان عامل مهم در توسعه کشورها محسوب می‌شود و می‌تواند در بالا بردن سطح شاخص‌های توسعه‌ای مؤثر باشد. در ارتباط با نقش این عامل در بهبود شرایط اقتصادی در سطح ملی، مطالعات نظری و کاربردی متعددی انجام شده است، لیکن در سطح منطقه‌ای موردمطالعه قرار نگرفته است. در همین راستا تحقیق حاضر با هدف بررسی تأثیر نابرابری در دسترسی به اینترنت بر توسعه منطقه‌ای در ایران انجام شده است. برای این منظور داده‌های مربوط به ۳۱ استان کشور برای دوره زمانی بین سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۶ تجزیه‌وتحلیل شد. الگوی رگرسیون پژوهش با استفاده از داده‌های تلفیقی ... مطالعه بیشتر
خانهسوالاتتماسارتباط با ما